Haber Tarihi
Nov 18,2026 17:06
Güneydoğu’nun hububat sektörü ihracatı 10 ayda 3,1 milyar dolar
“Güneydoğu Anadolu bölgesi Ekim ayında 298,3 milyon dolarlık hububat, bakliyat, yağlı tohumlar ve mamulleri ihraç etti. Yılın ilk 10 ayında sektörel ihracatı yüzde 4,4 artışla 3,1 milyar dolara yükselen Güneydoğu, bölge olarak Türkiye’nin toplam hububat sektörü ihracatındaki yüzde 30,7’lik payla sektörel liderliğini korudu. Miktar bazında ihracatın yüzde 2,3 yükselişle 3,6 milyon ton olarak gerçekleştiği on aylık süreçte 1 milyon tonun üzerinde makarna, 621,7 bin ton buğday unu ve 373,7 bin ton ayçiçek yağı ihraç edildi. En fazla gelir elde edilen ürün olan ayçiçek yağındaki ihracat yüzde 27 artış ile 621,5 milyon dolara ulaşırken, ikinci sırada yer alan makarnanın ihracatı yüzde 10,5 artışla 552,4 milyon dolar olarak gerçekleşti. Sektörün en büyük pazarı Orta Doğu’ya ihracat 1,3 milyar dolara yaklaşırken, Afrika ülkelerine yaklaşık 1,1 milyar dolarlık ihracat yapıldı.”
“Küresel maliyetlerdeki iyileşme beklentisi yeni siparişleri olumsuz
etkiliyor”
Yılın son çeyreğinde küresel ticaretin, yüksek faiz ortamı ve enflasyonist
baskılar nedeniyle tüketim harcamalarının kısıtlandığı bir süreçten geçtiğine
dikkat çeken TİM Yönetim Kurulu Üyesi ve GAİB Hububat Birliği Başkanı Celal Kadooğlu
şunları söyledi:
“Uluslararası gıda ithalatçıları, yıl sonu mali kapanışları öncesinde
depolarında yüksek maliyetli stok taşımaktan kaçınıyor ve küresel emtia
fiyatlarındaki gevşeme beklentisiyle alımlarını asgari düzeyde tutuyor. Orta
Doğu hattında Amerika ile İran arasındaki askeri çatışma ihtimalinin gerilemesi
ve Brent petroldeki gevşeme, uluslararası taşımacılık operasyonları üzerindeki
olağanüstü navlun baskısını hafifletmeye başladı. Hürmüz Boğazı ve Körfez
geçişlerindeki yüksek savaş riski sigorta primlerinin yatışmasıyla, lojistik
maliyetlerin yönetilebilir bir seviyeye çekilmesi bekleniyor. Ancak enerji
fiyatlarındaki ve nakliye giderlerindeki gevşeme, Orta Doğu pazarında doğrudan
bir talep artışı anlamına gelmeyebilir. Çünkü başta Irak olmak üzere temel
ihracat pazarlarımızın ekonomisi doğrudan petrol gelirlerine dayanıyor. Petrol
fiyatlarının gerilemesi bu ülkelerde kamu gelirlerini ve ticari likiditeyi
daraltırken, ithalatçılar da navlun ve girdi maliyetlerinin düşeceğini ve gıda
ürünlerinin ucuzlayacağını düşünerek siparişlerini erteleyebiliyor.”
Bu beklentinin, bölgedeki alıcıları uzun vadeli sözleşmeler yapmak yerine
siparişlerini haftalık veya spot partilere bölmeye itebildiğini ifade eden Kadooğlu,
“Bizim
buradaki temel gücümüz, Güneydoğu Anadolu olarak ana pazarlarımıza coğrafi
yakınlığımız ve esnek kara lojistiği altyapımızla talebe saatler içinde yanıt
verebilme kabiliyetimiz. Alıcıların düşük stokla ve dar zaman aralıklarıyla
çalıştığı bu dönemde; Habur ve çevre gümrük kapılarındaki operasyonel geçiş
hızını kesintisiz korumaya, ticari tahsilat kanallarındaki öngörülebilirliği
sağlamaya ve rakiplerin fiyat baskısına teslim olmadan pazar payımızı elde
tutmaya çalışıyoruz” dedi.
“Kaliteli buğdaya dünya fiyatlarıyla rekabet edebilir koşullarda
erişebilmeliyiz”
Uluslararası tarım piyasalarında hammadde akışının yön değiştirdiğine ve
Karadeniz’deki kısıtlar karşısında alternatif rotaların öne çıktığına işaret
eden Kadooğlu, değerlendirmesini şöyle sürdürdü:
“Rusya’nın Karadeniz’deki aksamalar nedeniyle Hazar üzerinden İran’a
rekor hacimde tahıl ulaştırması, yakın coğrafyamızdaki hammadde dengelerinin ve
transit rotaların ne denli hızlı değiştiğinin somut bir örneği. Bu
hareketlilik, sanayicimizin ihtiyaç duyduğu kaliteli hammaddeye hangi
koşullarda ulaştığı sorusunu her zamankinden daha kritik hale getiriyor.
Türkiye’nin bu yıl hububatta yakaladığı yüksek üretim seviyesi ve Toprak
Mahsulleri Ofisi’nin sağladığı hammadde arzı genel iç piyasa fiyat dengesi açısından
değerli bir zemin ancak genel rekoltenin yüksekliği, ihracata yönelik katma
değerli üretim yapan gıda sanayicimizin maliyet yükünü kendiliğinden
hafifletmiyor. Serbest piyasada makarnalık buğdayın ekmeklik buğdaya kıyasla
ton başına belirgin bir primle fiyatlanması, nihai ürün maliyetlerine doğrudan
etki ediyor. Üstelik Irak ve Suriye gibi pazarların kendi un değirmeni
yatırımlarını devreye alması ve Mısır gibi rakiplerin bölgesel ticaret
anlaşmalarıyla Afrika’da daha düşük gümrüklerle faaliyet göstermesi de bizi
fiyat odaklı çok çetin bir rekabete zorluyor. Güneydoğu’nun devasa işleme
gücünü ihracatta avantaja dönüştürebilmek için; sanayicimizin kaliteli buğdaya
dünya fiyatlarıyla rekabet edebilir koşullarda erişebilmesi ve yükselen koruma
duvarlarına karşı daha dengeli maliyetlerle hareket edebilmesi gerekiyor.”