Haber Tarihi
Feb 07,2026 13:09
Karadeniz Havzası’nda Doğal Afet Kaynaklı Endüstriyel Risklere Karşı Bölgesel Kalkan
“NAT-RES Projesi Avrupa Birliği Başkanlığı’nın Ulusal Otoritesi olduğu Interreg NEXT Karadeniz Havzası’nda Sınır Ötesi İşbirliği Programı kapsamında, “Karadeniz Bölgesinde NATech Dayanıklılık Girişimi - (NATech Resilience Initiative in the Black Sea Region)” projesi hayata geçiriliyor.”
Karadeniz Havzası’nda Doğal Afet Kaynaklı Endüstriyel Risklere Karşı
Bölgesel Kalkan: NAT-RES Projesi Avrupa Birliği Başkanlığı’nın Ulusal Otoritesi
olduğu Interreg NEXT Karadeniz Havzası’nda Sınır Ötesi İşbirliği Programı
kapsamında, “Karadeniz Bölgesinde NATech Dayanıklılık Girişimi - (NATech
Resilience Initiative in the Black Sea Region)” projesi hayata geçiriliyor.
Karadeniz Havzası’nın karşı karşıya olduğu en kritik güvenlik sorunlarından
biri olan "Natech" (doğal afetlerin tetiklediği teknolojik kazalar)
risklerinin yönetimi için uluslararası bir işbirliği ağı kuruldu. İstanbul
Teknik Üniversitesi (İTÜ) Afet Yönetimi Enstitüsü liderliğinde yürütülen proje;
İstanbul İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü (AFAD İstanbul), Doğu Makedonya ve
Trakya Bölgesi (Yunanistan) ve Ukrayna İş Destek
Merkezleri Birliği (Ukrayna) ortaklığında oluşturulan Konsorsiyum tarafından
uygulanıyor. 24 ay sürecek olan projenin toplam bütçesi 1.636.586,40 Avro olarak
belirlendi. Proje için Avrupa Birliği’nden 1.472.927,76 Avro hibe
desteği sağlandı.
Afetlerin Tetiklediği Teknolojik Kazalara (Natech) Karşı İleri Teknoloji
NAT-RES Projesi, deprem, sel ve çatışma gibi doğal veya insan kaynaklı
felaketlerin sanayi tesislerinde tetikleyebileceği yangın, patlama ve kimyasal
sızıntı gibi ikincil felaketleri (Natech olaylarını) önlemeyi hedefliyor. Proje
ile Karadeniz Bölgesi'nde gelişmiş teknolojik çözümler, kapsamlı tehlike
haritaları ve sağlam risk değerlendirme metodolojileri entegre edilerek
bölgenin dayanıklılığının artırılması amaçlanıyor.
AFAD-EKA Yazılımı Bölgesel Çapta Yaygınlaştırılacak
Projenin en önemli çıktılarından biri, AFAD tarafından geliştirilen AFAD-EKA
(Endüstriyel Kazalar Etki Alanı Modelleme) yazılımının kapasitesinin
artırılması ve ortak ülkeler için simülasyonların yapılmasıdır. Yazılım, su
kaynaklarını etkileyen tehlikeli koşulların simülasyonunu da içerecek şekilde
geliştirilecek; İstanbul(Türkiye), Doğu Makedonya ve Trakya Bölgesi (Yunanistan)
ve Mykolaiv (Ukrayna)'de pilot uygulamalarla hayata geçirilecektir. Bu sistem
sayesinde endüstriyel tesisler için gerçek zamanlı izleme ve erken uyarı
mekanizmaları oluşturulacaktır.
Sınır Ötesi Tatbikatlar ve Uluslararası İşbirliği
Projede öne çıkan faaliyetler arasında şunlar bulunmaktadır:
- Tehlike Haritalarının
Oluşturulması: Deprem, sel ve bölgesel çatışmaların tetiklediği
teknolojik riskleri gösteren kapsamlı haritaların hazırlanması.
- Sınır Ötesi Tatbikatlar:
AFAD rehberliğinde ve ortakların ev sahipliğinde, acil durum ekipleri,
tesis çalışanları ve yerel otoritelerden oluşan 300’den fazla katılımcı
ile Natech risk tatbikatlarının düzenlenmesi.
- Uluslararası Konferans: Projenin
sonunda İstanbul'da düzenlenecek uluslararası konferans ile bilgi ve
deneyim paylaşımının sağlanması.
Proje Koordinatörü Doç. Dr. Hüseyin Özdemir: "Karadeniz'in
Direncini Artırıyoruz"
Projenin koordinatörlüğünü üstlenen İstanbul Teknik Üniversitesinden,
Avrasya Yer Bilimleri Enstitüsü’nde görev yapan Doç. Dr. Hüseyin Özdemir projenin
vizyonunu şu sözlerle özetledi: “Karadeniz Havzası, sanayi tesislerinin
yoğunluğu ve sismik aktiviteler ile sel risklerinin birleştiği hassas bir
coğrafyadır. NAT-RES projesi ile amacımız, sadece doğal afetleri değil, bu
afetlerin tetiklediği ve çevre ile insan sağlığını tehdit eden teknolojik
kazaları da öngörüp yönetebilmektir. Geliştireceğimiz AFAD-EKA yazılımı ve
oluşturacağımız sınır ötesi işbirliği ağı sayesinde, yerel yönetimlerin ve
sanayi tesislerinin müdahale kapasitelerini artıracağız. Bu proje, bölgedeki
toplulukların güvenliği ve ekosistemin korunması adına atılmış stratejik bir
adımdır.”.